Hafrannsóknastofnun birti í morgun ráðgjöf fyrir fiskveiðiárið 2026/2027. Niðurstöðurnar fela í sér lækkun í ráðgjöf fyrir nokkrar af mikilvægustu nytjategundum okkar, þar á meðal þorsk, ýsu, ufsa og síld.

Ef reynt að er meta ráðgjöfina til fjár eins og hún liggur fyrir, að viðbættri ráðgjöf um deilistofna má gera ráð fyrir, að öðru óbreyttu, að útflutningsverðmæti geti dregist saman um 20-35 milljarða króna. Munurinn felst aðallega í óvissu um veiðar á loðnu. Ef loðnuvertíð verður í samræmi við upphafsaflamark eins og það liggur fyrir núna, myndi það færa okkur nær 20 milljarða samdrætti.

Í samræmi við ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar lækkar ráðlagður afli þorsks um 1% og verður 201.674 tonn á næsta fiskveiðiári. Þá lækkar ráðgjöf fyrir ýsu um 20% í 63.206 tonn, fyrir ufsa um 16% í 49.887 tonn og fyrir sumargotssíld um 22% í 80.307 tonn. Ráðgjöf fyrir steinbít lækkar jafnframt um 8% í 8.641 tonn. Áfram er lagt til að engar veiðar verði heimilaðar á djúpkarfa.

Hækkanir í nokkrum tegundum

Þrátt fyrir samdrátt í ráðgjöf stærstu nytjastofnanna eru jákvæð teikn í ráðgjöf nokkurra annarra stofna. Ráðgjöf fyrir löngu og keilu hækkar um 21% milli ára og ráðgjöf fyrir gullkarfa hækkar um 4,8%. Þá hækkar ráðgjöf fyrir skarkola um 1% og fyrir grálúðu um 0,4%. Mest hækkar ráðgjöf fyrir blálöngu, úr 307 tonnum í 1.898 tonn, sem jafngildir 522% hækkun milli ára. Nýlega hefur verið tekin upp ný stofnmatsaðferð fyrir blálöngu.

Öflugar hafrannsóknir lykilatriði

Áfram þarf að byggja ákvarðanir um nýtingu fiskistofna á niðurstöðum vísinda enda er það forsenda sjálfbærra fiskveiða og alþjóðlegs trausts á íslenskum sjávarafurðum. Niðurstöðurnar undirstrika enn á ný mikilvægi öflugra og vandaðra hafrannsókna. Óvissa um stöðu stofna leiðir óhjákvæmilega til varkárari nýtingar og getur haft veruleg áhrif á verðmætasköpun í sjávarútvegi og þjóðarbúinu öllu. Samtökin hvetja stjórnvöld því til að standa vörð um hafrannsóknir og tryggja að nauðsynlegir fjármunir séu til staðar fyrir rannsóknir og vöktun nytjastofna. Á því hefur orðið misbrestur og úr því þarf að bæta.