17. september 2025
Samdráttur í losun hjá íslenskum fiskiskipum
Olíunotkun í sjávarútvegi hefur dregist saman um tæp 35% frá árinu 1990 og svartolía hefur ekki verið notuð frá árinu 2019. Samdráttur í olíunotkun milli áranna 2023 og 2024 nam 4%. Það er einstakur árangur á heimsvísu. Sömu sögu er ekki að segja frá Noregi þar sem losun hefur dregist sáralítið saman og í raun aukist töluvert á undanförnum 10 árum.
Samdráttur í kolefnislosun í íslenskum sjávarútvegi hefur verið drifinn áfram af hagræðingu í greininni, árangursríkri fiskveiðistjórnun og fjárfestingu í nýjum skipum og búnaði. Íslenski fiskiskipaflotinn er að eldast og hefur aðeins endurnýjast um rúmlega tvö skip á ári undanfarinn áratug, þegar miðað er við stærri skip. Gera má ráð fyrir um 20%-35% orkusparnaði þegar gömlu skipi er lagt og nýtt tekið í notkun. Orkusparnaðinn má meðal annars rekja til sparneytnari véla, framdrifsbúnaðar, orkustjórnunar og skrokkforms, svo fátt eitt sé nefnt.
Aukinn samdráttur getur hæglega orðið ef svigrúm og hvatar eru til fjárfestinga. Það hraðar endurnýjun á flotanum, bætir orkunýtingu og eykur möguleika til að nýta rafeldsneyti að hluta til. Nái tillögur Loftslagsvegvísis sjávarútvegsins fram að ganga verður eldsneytisnotkun í sjávarútvegi 55% minni árið 2030 en hún var árið 2005. Aðgerðir sem þar eru lagðar til eru ekki eingöngu á ábyrgð greinarinnar heldur einnig stjórnvalda. Þá ber að huga að því að gjaldheimta, hvort sem er í formi hækkunar veiðigjalds eða kolefnisgjalds, dregur úr svigrúmi til fjárfestinga. Það dregur mjög úr líkunum á því að sjávarútvegurinn geti lagt þung lóð á vogarskálarnar þegar kemur að háleitum loftslagsmarkmiðum stjórnvalda fyrir næstu ár.


